Przenośniki rolkowe – rodzaje i sposób funkcjonowania
W procesach produkcyjnych i magazynowych przemieszczanie materiałów jest powiązane z niemal każdą kolejną czynnością. Surowiec może być pobierany z magazynu, przekazywany na stanowisko robocze, kierowany do testom, a następnie trafiać do miejsca pakowania albo składowania. Przy takim układzie wręcz na pozór mała zmiana przebiegu trasy wpływa na kilka innych etapów.
Systemy transportowe powinny być więc dopasowane do faktycznego sposobu pracy, a nie wyłącznie do rodzaju urządzeń znajdujących się w hali. Podczas planowania należy zwrócić uwagę na częstotliwość przepływu, wielkość przemieszczanych partii a także czas, przez jaki materiał może oczekiwać na kolejną operację. W praktyce przydatne okazuje się obserwowanie procesu w różnych porach dnia. Ruch materiałów może wyglądać przeciwnie przy pełnym obciążeniu stanowisk niż w trakcie spokojniejszej pracy. Dopiero wtedy widać, gdzie pojawiają się kolejki, zbędne nawroty albo miejsca, w których pracownicy muszą ręcznie edytować kierunek transportu.
Ważną kwestią jest też dostosowanie sposobu przemieszczania do właściwości ładunku. Przenośniki taśmowe i rolkowe nie działają w taki sam sposób, dlatego ich przeznaczenie uzależniony jest od konstrukcji produktu, jego podstawy i sposobu odkładania. Na rolkach łatwiej przemieszczać jednostki o sztywnej i należycie ukształtowanej powierzchni, w trakcie gdy taśma zapewnia ciągłe podparcie na całym odcinku. W obu przypadkach powinno się jednakże uwzględnić więcej niż samą masę materiału. Znaczenie mają też wymiary, środek ciężkości, podatność na przesuwanie oraz sposób przejmowania ładunku przez kolejny stopień. Przy dłuższych trasach dochodzą zmiany kierunku, różnice wysokości i miejsca, w których materiał jest zatrzymywany. To właśnie te punkty na prawdę bardzo często wymagają najdokładniejszego zaplanowania. Przenośniki mogą pracować poprawnie na prostym odcinku, a pomimo tego cały układ może posiadać trudności z płynnym przekazaniem produktu wśród poszczególnymi częściami instalacji.
Na organizację wpływoraz sposób, w jaki transport wewnętrzny współdzieli przestrzeń z innymi procesami. W jednej hali mogą znajdować się stanowiska pracy, ciągi piesze, miejsca odkładania materiałów, urządzenia produkcyjne a także drogi przeznaczone dla samochodów. Właściwie każdy dodatkowy szczegół ogranicza sposobów prowadzenia trasy. Zdarza się, że ustawienie urządzenia w na pozór najkrótszym miejscu powoduje utrudnienia przy dostępie do maszyny albo ogranicza możliwość późniejszego serwisowania. Dlatego podczas projektowania powinno się pozostawić odpowiednią przestrzeń wokół konstrukcji i uwzględnić sposób wykonywania czynności technicznych. Przy kilku połączonych odcinkach istotne jest też określenie, co dzieje się po zatrzymaniu jednego z nich. Jeżeli już materiał z poprzedniego stanowiska wciąż napływa, może dojść do jego nagromadzenia. Jeśli natomiast kolejne urządzenie oczekuje na dostawę, powstaje przerwa w pracy. Takie zależności są zwłaszcza widoczne w rozbudowanych układach, gdzie pojedynczy element wpływa na działanie kilku następnych etapów.
Wybierając rozwiązania transportu wewnętrznego, powinno się brać pod uwagę też warunki, które mogą zmienić się po rozpoczęciu użytkowania instalacji. Wprowadzenie nowego produktu, zmiana wymiarów opakowań albo powiększenie liczby obsługiwanych jednostek może wpłynąć na sposób działania istniejącej trasy. Nie zawsze niezbędna jest całkowita przebudowa, ale na prawdę często pojawia się wymaganie zmiany punktu odbioru, wydłużenia odcinka albo dodania kolejnego detalu. Znacząca pozostaje również codzienna obsługa. Kurz, zabrudzenia materiałem, wilgoć lub inne czynniki występujące w hali mogą wpływać na stan części roboczych i częstotliwość wykonywania czynności kontrolnych. Dostęp do napędów, rolek, taśmy i elementów mocujących powinien być przewidziany już podczas rozmieszczania urządzeń. W przeciwnym przypadku prosta czynność techniczna może wymagać zatrzymania większej części instalacji albo czasowego wyłączenia sąsiedniego stanowiska. Takie konsekwencje pokazują, że organizacja przepływu materiałów obejmuje nie tylko sam ruch ładunku, ale również warunki, w których cały układ będzie w późniejszym czasie funkcjonował.
Zobacz również: prowadnice wałeczkowe.
