Układy Szr a znaczenie przełączania między źródłami zasilania
W instalacjach elektrycznych przełączniki pełnią funkcję elementów służących do zmiany stanu obwodu, dlatego ich wyselekcjonowanie zależy głównie od sposobu pracy danego układu. W praktyce znaczenie mają między innymi napięcie, prąd roboczy, liczba torów oraz częstotliwość wykonywanych przełączeń. Zupełnie inaczej dobiera się szczegół pracujący w najprostszym obwodzie, a całkiem inaczej taki, który jest częścią układu zasilania maszyn albo instalacji wymagającej zmiany źródła energii.
Przy ocenie konkretnego rozwiązania powinno się także uwzględnić warunki środowiskowe, sposób montażu i dostępne miejsce. Sama nazwa urządzenia nie określa jeszcze jego użycia, ponieważ tożsamo wyglądające elementy mogą mieć całkiem inne parametry elektryczne i mechaniczne.
W bardziej rozbudowanych układach spotykane są przełączniki Szr, czyli rozwiązania związane z samoczynnym lub ręcznym przełączaniem zasilania pomiędzy określonymi źródłami. Ich działanie wiąże się z kontrolą dostępności zasilania a także zmianą toru, którym energia jest dostarczana do odbiorów. Przy projektowaniu takiego układu ważne jest określenie, jakie źródła mają współpracować, jakie odbiorniki są do nich podłączone i w jakich warunkach ma nastąpić przełączenie. Znaczenie ma także sposób zabezpieczenia przed jednoczesnym połączeniem źródeł, jeżeli konstrukcja danego systemu tego wymaga. W praktyce właśnie te detale decydują o tym, czy określony aparat będzie odpowiedni dla konkretnego zastosowania, dlatego wybieranie powinien wynikać z parametrów całego układu, a nie wyłącznie z wartości podanej na obudowie.
Osobną grupę stanowią przełączniki Ats, stosowane w układach automatycznego transferu zasilania. W takich rozwiązaniach urządzenie współpracuje z układem sterującym, który analizuje stan dostępnych źródeł i na tej podstawie inicjuje edycję zasilania. Warto rozdzielić sam aparat przełączający od całego systemu ATS, ponieważ odpowiadają one za różne elementy procesu. Przy eksploatacji znaczenie mają w głównej mierze czas reakcji, sposób wykrywania zaniku lub nieprawidłowości zasilania a także możliwość obsługi ręcznej, o ile przewiduje ją dana konstrukcja. W sytuacji instalacji pracujących cyklicznie bardzo ważna staje się również liczba dopuszczalnych operacji oraz sposób odprowadzania ciepła powstającego w trakcie przepływu prądu. Takie kwestie na prawdę często ujawniają się dopiero podczas analizy rzeczywistych warunków pracy, w szczególności gdy urządzenie znajduje się w rozdzielnicy o ograniczonej przestrzeni.
Wśród rozwiązań zastosowanych do przełączania obwodów można odnaleźć również przełączniki Telergon, których zastosowanie obejmuje różnorodne konfiguracje instalacji elektrycznych. Przy wyborze konkretnego stworzenia powinno się sprawdzić przede wszystkim prąd znamionowy, liczbę biegunów, sposób montażu a także rodzaj wykonywanego przełączenia. Nie bez znaczenia pozostaje też charakter obciążenia, ponieważ wartości występujące w trakcie normalnej pracy mogą różnić się od warunków pojawiających się przy załączaniu albo wyłączaniu określonych odbiorników. Dokumentacja techniczna umożliwia zweryfikować zakres parametrów i sposób użycia danego modelu. W praktyce warto przeanalizować cały obwód, a nie tylko pojedynczy aparat, ponieważ ograniczenia jednego elementu mogą wpływać na sposób działania pozostałych części instalacji. Tyczy się to w szczególności układów, w których przełączniki współpracują z zabezpieczeniami, sterowaniem a także kilkoma źródłami zasilania.
Sprawdź: przełączniki Szr.
